به وبسایت لوتوس شرق خوش آمدید
      .
15 88 57 66     -    05 88 57 66

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

نام‌ اولین‌ چاپخانه‌های‌ ایران‌ در‌ کتاب‌های‌ تاریخی‌ به‌طور‌ جسته‌ و‌ گریخته‌ یافت‌ می‌‌شود.‌ حسین‌ میرزای‌ گلپایگانی‌ در‌ کتاب‌ تاریخ‌ چاپ‌ و‌ چاپخانه‌ در‌ ایران‌ (۱۰۵۰‌ قمری‌ تا‌ ۱۳۲۰‌ شمسی)،‌ در‌ تدوین‌ تاریخی‌ چاپخانه‌ها‌ کوشیده‌‌ و‌ نام‌های‌ فراوانی‌ را‌ با‌ شرح‌ حال‌ مدیران‌ و‌ اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ تجهیزات‌ و‌ کارهای‌ چاپی‌ آنان‌ در‌ این‌ کتاب‌ آورده‌ است.‌ اما‌ بیشتر‌ این‌ چاپخانه‌ها‌ طی‌ سال‌های‌ گذشته‌ تعطیل‌ شده‌اند.
با‌ مراجعه‌ به‌ کتاب‌ راهنمای‌ مشاغل‌ صنعت‌ چاپ،‌ نام‌ قدیمی‌ترین‌ چاپخانه‌هایی‌ را‌ که‌ هنوز‌ هم‌ دایر‌ هستند،‌ می‌‌یابیم:
فاروس‌ ایران‌ (تاسیس‌ ۱۲۷۴)،‌ پیام‌ (تاسیس‌ ۱۲۹۳)،‌ اسلامیه‌ (تاسیس‌ ۱۳۰۰).
جالب‌ است‌ که‌ چاپخانه‌ دولتی‌ -‌ به‌ عنوان‌ قدیمی‌ترین‌ چاپخانه‌ بخش‌ دولتی‌ که‌ هنوز‌ دایر‌ است،‌ بعد‌ از‌ این‌ها‌ و‌ در‌ سال‌ ۱۳۰۳‌ تاسیس‌ شده‌ است.
ماموریت‌ تهیه‌ مطلب‌ درباره‌ سه‌ چاپخانه‌ پرسابقه‌ ایران‌ را‌ اسمعیل‌ دمیرچی‌ پذیرفت‌ که‌ حاصل‌ کار‌ اینک‌ پیش‌ روی‌ شماست.

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

چاپخانه‌ فاروس‌

چاپخانه‌ فاروس‌ با‌ بیش‌ از‌ یکصد‌ سال‌ قدمت‌ در‌ اواسط‌ خیابان‌ لاله‌زار‌ بنیانگذاری‌ شد.‌ موسسین‌ و‌ صاحبان‌ آن‌ از‌ اقلیت‌های‌ ارامنه‌ ایران‌ به‌ نام‌ لئون‌ و‌ شرکا‌ بودند.‌ در‌ جوار‌ چاپخانه‌ فاروس،‌ فروشگاهی‌ هم‌ داشتند‌ که‌ نمایندگی‌ ماشین‌ تحریرهای‌ فارسی‌ و‌ لاتین‌ آن‌ زمان‌ را‌ به‌فروش‌ می‌‌رساندند‌ و‌ سالنی‌ هم‌ جهت‌ برگزاری‌ جلسات‌ در‌ بالای‌ این‌ مغازه‌ها‌ قرار‌ داشت‌ که‌ مخصوص‌ انجمن‌ها‌ و‌ جلسات‌ گوناگونی‌ بود‌ که‌ در‌ این‌ مکان‌ برگزار می‌شد.

در‌ اسناد‌ موسسه‌ نوریانی،‌ تاریخ‌ تاسیس‌ این‌ چاپخانه‌ ۱۲۷۸‌ شمسی‌ ثبت‌ شده‌ و‌ در‌ مقطع‌ سال‌ ۱۳۳۴‌ در‌ این‌ کارگاه‌ دو‌ دستگاه‌ ماشین‌ چاپ‌ دستی‌ و‌ پایی،‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ چاپ‌ نیم‌ ورقی‌ اتوماتیک،‌ دو‌ دستگاه‌ هم‌ ماشین‌ چاپ‌ چهار‌ و‌ شش‌ ورقی‌ سیلندری‌ که‌ قادر‌ به‌ چاپ‌ حروف‌ وکلیشه‌ و‌ فرم‌های‌ تجارتی‌ بودند،‌ و‌ در‌ قسمت‌‌ صحافی‌ شش‌ دستگاه‌ ماشین‌های‌ مختلف‌ در‌ حال‌ کار‌ بودند.

چاپخانه‌ فاروس‌ در‌ سال‌ ۱۳۳۸‌ به‌ خیابان‌ لاله‌زار‌ نو،‌ کوچه‌ کاخ‌ انتقال‌ یافت.‌ این‌ نقل‌ و‌ انتقال‌ به‌ فوریت‌ و‌ خیلی‌ غیرتخصصی‌ انجام‌ پذیرفت.‌ در‌ این‌ سال‌ به‌ ندرت‌ چاپخانه‌ای‌ در‌ ایران‌ پیدا‌ می‌‌شد‌ که‌ مجهز‌ به‌ انواع‌ حروف‌ به‌ زبان‌های‌ مختلف‌ باشد.‌ همچنین‌ به‌ حروف‌ و‌ حاشیه‌ها‌ و‌ انواع‌ مختلط‌ خط‌ برنج‌ها‌ مجهز‌ باشد.‌ این‌ ابزار‌ و‌ ملزومات‌ در‌ دهه‌های‌ ۲۰‌ و‌ ۳۰‌ دلیل‌ بر‌ مجهز‌ و‌ کامل‌ بودن‌ چاپخانه‌ به‌ حساب‌ می‌‌آمد‌ که‌ چاپخانه‌ فاروس‌ از‌ این‌ نظر‌ در‌ ردیف‌ بزرگ‌ترین‌ و‌ مجهزترین‌ و‌ از‌ اولین‌ کارگاه‌های‌ چاپ‌ مدرن‌ زمان‌ خود‌ محسوب‌ می‌‌شد.

محل‌ چاپخانه‌ در‌ بدو‌ تاسیس‌ در‌ خیابان‌ لاله‌زار،‌ اول‌ کوچه‌ بهار،‌ کوچه‌ فاروس،‌ یا‌ مهندس‌ السلطان‌ بود.‌ نکته‌ قابل‌ توجه‌ این‌که‌ در‌ طبقه‌ فوقانی‌ چاپخانه‌ فاروس‌ یک‌ سالن‌ بزرگ‌ تئاتر‌ و‌ نمایش‌ بود‌ که‌ سال‌ها‌ نمایشنامه‌های‌ جالب‌ و‌ دیدنی‌ را‌ به‌ معرض‌ نمایش‌ می‌‌گذاردند؛‌ مثلا‌ در‌ تاریخ‌ ۴‌ و‌ ۵‌ ذی‌القعده‌ ۱۳۲۸‌ قمری‌ در‌ این‌ سالن،‌ نمایش‌ وطن‌ در‌ سه‌ مجلس‌ اثر‌ نامق‌ کمال،‌ ترجمه‌ ح.ملک‌زاده‌ تبریزی‌ به‌ روی‌ صحنه‌ رفت.‌ از‌ جمله‌ نشریاتی‌ که‌ در‌ این‌ چاپخانه‌ به‌ چاپ‌ می‌‌رسید‌ می‌‌توان‌ موارد‌ ذیل‌ را‌ نام‌ برد:

روزنامه‌ حبل‌المتین-‌ روزنامه‌ تشویق-‌ روزنامه‌ انجمن‌ اصناف-‌ روزنامه‌ بامداد-‌ روزنامه‌ تمدن-‌ روزنامه‌ تئاتر‌ یا‌ تیاتر-‌ روزنامه‌ ایران‌ نو-‌ مجله‌ بهار-‌ روزنامه‌ شرق-‌ روزنامه‌ برق-‌ مجله‌ نظمیه-‌ روزنامه‌ جنوب-‌ روزنامه‌ سروش-‌ روزنامه‌ ستاره‌ ایران-‌ مجله‌ الادب-‌ مجله‌ اصول‌ تعلیم‌ (اصول‌ تعلیمات)-‌ مجله‌ عالم‌ نسوان-‌ مجله‌ صحیه‌ و‌ امور‌ خیریه-‌ روزنامه‌ فره‌وهر-‌ روزنامه‌ نوبهار-‌ روزنامه‌ شهاب-‌ روزنامه‌ سیاست‌ اسلامی-‌ مجله‌ وفا-‌ روزنامه‌ حلاج‌ -‌ مجله‌ جوانان-‌ مجله‌ فلاحت-‌ روزنامه‌ قانون-‌ مجله‌ دواسازی‌ عصر‌ حاضر

(به‌ نقل‌ از:‌ حسین‌ میرزای‌ گلپایگانی‌ <تاریخ‌ چاپ‌ و‌ چاپخانه‌ در‌ ایران>،‌ ص‌ ۱۲۴،‌ نشر ‌ گلشن‌ )

سرپرست‌ فنی‌ این‌ چاپخانه‌ به‌ نام‌ آقای‌ اصغر‌ شهلایی‌ بود‌ که‌ به‌ هنگام‌ تسویه‌ حساب‌ و‌ پرداخت‌ مزایای‌ اخراجی‌ کارگران،‌ نظر‌ به‌ این‌که‌ مدیران‌ آن‌ پول‌ نداشتند‌ تا‌ با‌ کارگران‌ تسویه‌ کنند،‌ آقای‌ اصغر‌ شهلایی‌ متعهد‌ می‌‌شود‌ در‌ مقابل‌ برداشتن‌ ملزومات‌ و‌ ادوات‌ و‌ تمام‌ گارسه‌های‌ حروف‌ و‌ قسمتی‌ از‌ ماشین‌های‌ چاپ‌ چاپخانه‌ فاروس،‌ مزایای‌ خود‌ و‌ کارگران‌ را‌ پرداخت‌ نماید.

شرکای‌ اولیه،‌ مهلتی‌ کوتاه‌ می‌‌دهند‌ تا‌ اصغرآقا‌ لوازم ‌ را‌ که‌ عبارت‌ بودند‌ از‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ دستی‌ شش‌ ورقی‌ -‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ چاپ‌ ملخی‌ چکسلواکی-‌ تمام‌ ابزار‌ فرم‌بندی‌ و‌ حروف‌چینی‌ و‌ گارسه‌های‌ محتوی‌ زبان‌های‌ مختلف-‌ که‌ در‌ مقابل‌ پرداخت‌ مزایای‌ خود‌ و‌ کارگران‌ اخراجی،‌ با‌ مدیران‌ و‌ صاحبان‌ قبلی‌ مصالحه‌ می‌‌نمایند-‌ به‌ لاله‌زار‌ نو،‌ کوچه‌ کاخ‌ انتقال‌ دهند.

آقای‌ جواهرمنش‌ (صاحب‌ فعلی‌ چاپ‌ فارسی)‌ تعریف‌ می‌‌کند‌ که‌ روزی‌ برحسب‌ تصادف‌ من‌ و‌ آقای‌ اکبر‌ قطره‌ دریایی‌ (حروفچین)‌ از‌ جلوی‌ درب‌ چاپخانه‌ فاروس‌ رد‌ می‌‌شدیم‌ که‌ به‌ حیاط‌ چاپخانه‌ نظر‌ انداختیم،‌ دیدیم‌ قطعات‌ ماشین‌های‌ چاپ‌ و‌ حروف‌ها‌ و‌ گارسه‌ها‌ به‌طور‌ خیلی‌ بدی‌ به‌ روی‌ هم‌ ریخته‌اند،‌ و‌ تا‌ آقای‌ شهلایی‌ ما‌ را‌ می‌‌بیند،‌ به‌ ما‌ پیشنهاد‌ می‌‌دهد‌ که‌ بیایید‌ و‌ این‌ لوازمات‌ را‌ سوا‌ کرده‌ و‌ مرتب‌ کنید‌ و‌ بعد‌ هم‌ شروع‌ به‌کار‌ کنید‌ و‌ گفتند‌ که‌ ماشین‌های‌ چاپ‌ در‌ تخصص‌ خود‌ من‌ است‌ که‌ سوارشان‌ خواهم‌ کرد،‌ و‌ به‌ خاطر‌ این‌که‌ از‌ فرم‌بندی‌ و‌ حروفچینی‌ اطلاعی‌ نداشت،‌ نمی‌‌توانست‌ آن‌ها‌ را‌ منظم‌ و‌ مرتب‌ کند‌ و‌ حتی‌ ما‌ هم‌ نمی‌‌توانستیم‌ آنها‌ را‌ مرتب‌ بچینیم.‌ لذا‌ پیشنهاد‌ دادیم‌ که‌ بهتر‌ است‌ از‌ کارگران‌ سابق‌ چاپ‌ فاروس‌ استفاده‌ کنید‌ تا‌ این‌ مهم‌ را‌ سرانجام‌ دهید‌ که‌ مورد‌ موافقت‌ قرار‌ می‌‌گیرد‌ و‌ مدت‌های‌ مدیدی‌ بود‌ که‌ این‌ لوازم‌ را‌ می‌‌چیدند.‌ آقای‌ اصغر‌ شهلایی‌ مجوز‌ چاپخانه‌ را‌ از‌ وزارت‌ اطلاعات‌ آن‌ موقع‌ گرفته‌ بود‌ ولی‌ به‌ خاطر‌ نداشتن‌ مشتری‌ و‌ مسایل‌ مالی‌ قادر‌ به‌ ادامه‌ فعالیت‌ نبود‌ تا‌ این‌که‌ مجبور‌ شد‌ دو‌ نفر‌ به‌ نام‌های‌ آقایان‌ عباس‌ فرزین‌پور‌ و‌ منصور‌ ملک‌ را‌ برای‌ خود‌ و‌ چاپخانه‌ شریک‌ انتخاب‌ کند.

آقای‌ شهلایی‌ بعد‌ از‌ حدود‌ سه‌ سال‌ کار‌ کردن،‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ لترپرس‌ دو‌ ورقی‌ آلبرت‌ را‌ هم‌ دوباره‌ از‌ شرکای‌ سابق‌ که‌ در‌ مکان‌ قدیمی‌ موجود‌ بود،‌ خریداری‌ می‌‌نماید‌ و‌ به‌ مکان‌ خود‌ انتقال‌ می‌‌دهد‌ و‌ نظر‌ به‌ قدمت‌ این‌ ماشین‌ که‌ به‌ حدود‌ ۱۵۰‌ سال‌ پیش‌ تعلق‌ داشت،‌ مکاتبه‌ای‌ با‌ کارخانه‌ سازنده‌ می‌‌نماید‌ و‌ پیشنهاد‌ می‌‌دهد‌ که‌ این‌ ماشین‌ قدیمی‌ را‌ با‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ جدید‌ آن‌ کارخانه‌ معاوضه‌ نماید‌ که‌ کارخانه‌ سازنده‌ به‌ چاپخانه‌ فاروس‌ جهت‌ حفظ‌ و‌ حراست‌ از‌ این‌ ماشین،‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ جدید‌ به‌ نصف‌ مبلغ‌ روز‌ آن‌ به‌ عنوان‌ هدیه‌ به‌ ایشان‌ می‌‌فروشند.

نام‌ چاپخانه‌ فاروس‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۸‌ به‌ چاپخانه‌ (فاروس‌ ایران)‌ تبدیل‌ می‌‌شود.‌ این‌ چاپخانه‌ دارای‌ دو‌ شعبه‌ حروفچینی‌ (کتاب)‌ و‌ حروفچینی‌ (مجله‌ و‌ روزنامه)‌ بود‌ که‌ شعبه‌ مجله‌ و‌ روزنامه‌ آن‌ در‌ کنترات‌ آقای‌ جواهرمنش‌ بود.

در‌ سال‌ ۱۳۵۰‌ بعد‌ ازاینکه‌ صلاحیت‌ آقای‌ جواهرمنش‌ مورد‌ تایید‌ قرار‌ می‌‌گیرد،‌ ملزومات‌ و‌ ماشین‌آلات‌ خریداری‌ شده‌ را‌ در‌ همان‌ محل‌ اجاره‌ می‌‌نمایند‌ و‌ متعاقبا‌ برای‌ به‌ روز‌ کردن‌ ماشین‌آلات‌ چاپخانه‌ یک‌ دستگاه‌ دو‌ ورقی‌ مسطح‌ و‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ ملخی‌ خریداری‌ و‌ با‌ تمام‌ لوازمات‌ و‌ ماشین‌آلات‌ قدیمی‌ و‌ خریداری‌ شده‌ تا‌ سال‌ ۱۳۷۴‌ در‌ این‌ مکان‌ کار‌ می‌‌کند.

در‌ فکر‌ به‌ روز‌ کردن‌ ماشین‌آلات‌ روز‌ بودند‌ که‌ یک‌ دستگاه‌ سه‌ ورقی‌ افست‌ رولند‌ و‌ یک‌ دستگاه‌ برش‌ وهلنبرگ‌ را‌ خریداری‌ کرده‌ و‌ بقیه‌ ماشین‌آلات‌ نیمه‌ قدیمی‌ را‌ هم‌ فروخته‌ و‌ به‌ مکان‌ جدید‌ (زیرزمین‌ پاساژ‌ ادئون)‌ نقل‌ مکان‌ می‌‌کنند‌ که‌ تا‌ به‌ امروز‌ در‌ این‌ مکان‌ هستند.

به‌ مرور‌ به‌ خاطر‌ داشتن‌ روابط‌ خوب،‌ با‌ مشتری‌هایی‌ از‌ صنف‌ ناشرین‌ مجبور‌ به‌ تکمیل‌ نمودن‌ سیستم‌ صحافی‌ صنعتی‌ خود‌ در‌ این‌ مکان‌ فعلی‌ می‌‌شوند.‌

دو‌ سال‌ بعد‌ از‌ انقلاب،‌ اداره‌ کل‌ چاپ‌ و‌ نشر،‌ به‌ خاطر‌ پاکسازی‌ تابلوهای‌ حاوی‌ کلمات‌ خارجی‌ به‌ چاپخانه‌ فاروس‌ می‌‌رسند‌ که‌ به‌ آقای‌ جواهرمنش‌ اخطار‌ کتبی‌ می‌‌دهند‌ که‌ هر‌ چه‌ زودتر‌ این‌ کلمه‌ خارجی‌ که‌ معنی‌ فانوس‌ دریایی‌ را‌ می‌‌دهد‌ باید‌ تعویض‌ گردد،‌ ایشان‌ هم‌ این‌ نام‌ را‌ به‌ چاپخانه‌ فارسی‌ تغییر‌ می‌‌دهند‌ و‌ درسال‌ ۱۳۸۵‌ مجددا‌ به‌ وزارت‌ ارشاد‌ اسلامی‌ نامه‌ای‌ جهت‌ موافقت‌ با‌ تغییر‌ کلمه‌ فارسی‌ به‌ فاروس‌ را‌ به‌ خاطر‌ قدمت‌ صدساله‌ این‌ چاپخانه‌ داده‌اند‌ که‌ منتظر‌ جواب‌ آن ‌ می‌‌باشند.

چاپخانه‌ اسلامیه؛از چاپ سنگی تا چاپ افست‌

سیدجلال‌الدین‌ کتابچی،‌ مدیر‌ فعلی‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ درباره‌ تاسیس‌ این‌ چاپخانه‌ چنین‌ توضیح‌ داده‌ است:‌ <در‌ سال‌ ۱۳۰۰‌ شمسی‌ (۱۳۴۰‌ قمری)‌ پدرم‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ را‌ دایر‌ کرد.‌ این‌ چاپخانه‌ ابتدا‌ به‌صورت‌ چاپ‌ سنگی‌ بود‌ و‌ مرحوم‌ پدرم‌ در‌ کنار‌ فروش‌ کتاب‌ (حجره‌ ایشان‌ در‌ تکیه‌ کتابفروشان‌ واقع‌ در‌ بازار،‌ دالان‌ امین‌ الملک‌ بود)‌ این‌ چاپخانه‌ را‌ به‌ دلیل‌ علاقه‌ زیادی‌ که‌ به‌ نشر‌ کتاب‌های‌ مذهبی‌ داشت‌ خرید‌ و‌ در‌ همین‌ محل‌ فعلی‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ تاسیس‌ کرد.‌ قرآن‌ مجید،‌ مفاتیح‌ الجنان،‌ منتهی‌الآمال،‌ حلیه‌ المتقین،‌ عین‌ الحیوه‌ و‌ حیات‌ القلوب‌ از‌ جمله‌ کتاب‌هایی‌ است‌ که‌ در‌ چاپخانه‌ سنگی‌ اسلامیه‌ به‌ چاپ‌ رسید.

در‌ سال‌های‌ بعد‌ کتابفروشی‌ اسلامیه‌ به‌ محل‌ جدید‌ واقع‌ در‌ خ‌ بوذرجمهری‌ (۱۵‌ خرداد)‌ رو‌ به‌ روی‌ پامنار‌ انتقال‌ یافت.‌ کتابفروشی‌ و‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ بیش‌ از‌ صد‌ و‌ چند‌ سال‌ سابقه‌ چاپ‌ و‌ نشر‌ کتاب‌ دارد‌ و‌ در‌ طی‌ این‌ مدت‌ به‌ چاپ‌ و‌ انتشار‌ کتاب‌های‌ سودمند‌ از‌ بهترین‌ تصنیفات‌ و‌ تالیفات‌ دانشمندان‌ جهان‌ مشغول‌ بوده‌ است.

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

از‌ اقدامات‌ مفید‌ و‌ افتخارات‌ این‌ موسسه‌ چاپ‌ و‌ انتشار‌ بیش‌ از‌ شصت‌ نوع‌ قرآن‌ مجید‌ به‌ خط‌ حاج‌ طاهر‌ خوشنویسان‌ و‌ سیدحسین‌ میرخانی‌ (خطاطان‌ معاصر‌ و‌ معروف‌ ایران)،‌ چهل‌ نوع‌ مفاتیح‌الجنان‌ و‌ کتاب‌های‌ ادعیه‌ دیگر‌ و‌ …‌ در‌ جوار‌ این‌ کتاب‌های‌ ارزشمند،‌ کتابفروشی‌ و‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ به‌ چاپ‌ کتاب‌های‌ درسی‌ ابتدایی‌ قدیم‌ از‌ قبیل‌ کتاب‌ اول،‌ دوم،‌ سوم‌ و‌ چهارم‌ ابتدایی‌ و‌ انشا‌ و‌ گلستان‌ سعدی‌ و‌ تقویم‌های‌ نجومی‌ نیز،‌ به‌ اندازه‌های‌ خشتی‌ و‌ جیبی‌ و‌ بغلی‌ و‌ دیواری‌ و‌ سررسید،‌ پرداخته‌ است.‌ قسمتی‌ از‌ این‌ کتاب‌ها‌ در‌ طی‌ سال‌های‌ متمادی‌ در‌ چاپخانه‌ سنگی‌ اسلامیه‌ چاپ‌ شده‌ و‌ پس‌ از‌ آن‌که‌ تهیه‌ گراور‌ در‌ ایران‌ رواج‌ یافت،‌ قسمتی‌ نیز‌ گراور‌ شده‌ و‌ در‌ چاپخانه‌ سربی‌ اسلامیه‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌ و‌ از‌ زمانی‌ که‌ چاپ‌ افست‌ در‌ ایران‌ پا‌ گرفته‌ است،‌ عموم‌ کتاب‌های‌ چاپ‌ شده‌ کتابفروشی‌ اسلامیه‌ به‌صورت‌ افست‌ به‌ چاپ‌ می‌رسد.>

آقاسید‌ جلال‌ کتابچی‌ متولد‌ ۱۳۱۷‌ تهران،‌ مدیر‌ فعلی‌ چاپ‌ اسلامیه،‌ در‌ مورد‌ تاریخچه‌ تاسیس‌ این‌ چاپخانه‌ می‌‌گویند:‌ <زمانی‌ که‌ من‌ به‌ دنیا‌ آمدم،‌ سال‌های‌ متمادی‌ بود‌ که‌ چاپخانه‌ (علمیه‌ اسلامیه)‌ برقرار‌ و‌ فعالیت‌ داشت.‌ به‌ یاد‌ دارم‌ که‌ در‌ انتهای‌ سالن‌ چاپ‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ چاپ‌ سنگی‌ داشتیم‌ که‌ در‌ حدود‌ نصف‌ سالن‌ را‌ احاطه‌ کرده‌ بود،‌ اولین‌ موجودی‌ ماشین‌آلات‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ عبارت‌ بود‌ از:‌

۱-‌ ماشین‌ چاپ‌ سنگی‌ دو‌ ورقی‌

۲-‌ ماشین‌ چاپ‌ حروف‌ پایی‌

۳-‌ ماشین‌ چاپ‌ نیمه‌ اتوماتیک‌ حروف‌ سلکتا

۴-‌ ماشین‌ چاپ‌ دو‌ ورقی‌ برقی‌ ژوهانسبورگ‌

۵-‌ ماشین‌ دو‌ ورقی‌ چاپ‌ حروف‌ و‌ گراور‌ هایدلبرگ‌

ماشین‌ چاپ‌ سنگی‌ حدود‌ ۲۰‌ متر‌ عرض‌ داشت‌ و‌ شخصی‌ به‌ نام‌ حاج‌ محمود‌ شفیعی‌ که‌ در‌ اصفهان‌ مقیم‌ بود،‌ این‌ ماشین‌ را‌ همراه‌ با‌ حدود‌ ۳۰۰‌ سنگ‌ چاپ‌ دو‌ ورقی‌ یکجا‌ خریداری‌ و‌ به‌ اصفهان‌ بردند‌ و‌ از‌ چدن‌ آن‌ها‌ استفاده‌ کردند.‌ این‌ ماشین‌ بیش‌ از‌ هشت‌ نفر‌ پرسنل‌ داشت‌ که‌ روزی‌ پنج‌ الی‌ هشت‌ سنگ‌ را‌ چاپ‌ می‌‌کردند،‌ تیراژ‌ چاپ‌ هر‌ سنگ‌ حداکثر‌ از‌ ۳۰۰‌ تا‌ ۵۰۰‌ و‌ به‌ ندرت‌ به‌ هزار‌ برگ‌ می‌‌رسید.

زمانی‌ در‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ حدود‌ فقط‌ بیست‌ نفر‌ پرسنل‌ در‌ رشته‌ حروفچینی‌ فعالیت‌ می‌‌کردند،‌ و‌ بهترین‌ حروفچین‌ ما‌ آقای‌ سیدهادی‌ گیتی‌آرا‌ (سرپرست‌ قسمت)‌ بودند.‌ در‌ حدود‌ سال‌های‌ ۱۳۳۵‌ ما‌ حروف‌ عربی‌ معرب‌دار‌ را‌ از‌ بیروت‌ وارد‌ می‌‌کردیم،‌ این‌ قلم‌ حروف‌ که‌ در‌ اصل‌ ۱۸‌ پنط‌ بر‌ روی‌ پایه‌ ۲۴‌ پنط‌ ریخته‌ شده‌ بود‌ که‌ ۴‌ پنط‌ بالا‌ و‌ ۴‌ پنط‌ پایین‌ آن‌ خالی‌ بود‌ جهت‌ اعراب‌گذاری،‌ سخت‌ترین‌ حروف‌ قابل‌ کتاب‌ چینی‌ بود‌ که‌ به‌ خاطر‌ چاپ‌ قرآنی‌ ویژه‌ آن‌ را‌ از‌ خارج‌ وارد‌ کرده‌ بودیم،‌ به‌ نام‌ <حروف‌ ۲۴‌ پنط‌ نازک‌ معرب‌دار>‌ نامیده‌ می‌‌شد.‌ این‌ سیستم‌ حروف‌ در‌ مقطع‌‌ سال‌های‌ ۳۰‌ و‌ ۴۰‌ در‌ چاپخانه‌های‌ انگشت‌شماری‌ موجود‌ بود،‌ و‌ برای‌ چاپخانه‌ ما‌ افتخاری‌ بود‌ که‌ این‌ قلم‌ را‌ داشتیم.‌ متاسفانه‌ بعدها‌ با‌ آمدن‌ کامپیوتر‌ و‌ جایگزین‌ شدن‌ روش‌ حروفچینی‌ از‌ سربی‌ به‌ کامپیوتری،‌ حدود‌ پنج‌ تن‌ حروف‌ را‌ که‌ این‌ قلم‌ هم‌ در‌ بین‌ آن‌ها‌ بود،‌ به‌ ریخته‌گر‌ فروختیم.

ماشین‌ چاپ‌ سنگی‌ عین‌ ماشین‌های‌ لترپرس‌ بود،‌ با‌ این‌ تفاوت‌ که‌ به‌ جای‌ این‌که‌ کلیشه‌ و‌ یا‌ حروف‌ و‌ فرم‌ را‌ در‌ آن‌ ببندند،‌ در‌ صفحه‌ آن‌ یک‌ قطعه‌ سنگ‌ حکاکی‌ شده‌ را‌ می‌‌گذاشتند‌ و‌ حروف‌ و‌ تصاویر‌ بر‌ روی‌ سنگ‌ به‌طور‌ ناخوانا‌ بود‌ که‌ بعد‌ از‌ چاپ‌ به‌ طریق‌ خوانا‌ به‌ روی‌ کاغذ‌ منعکس‌ می‌‌شد.‌ در‌ روی‌ این‌ ماشین‌ یکی‌ کاغذ‌ می‌‌داد،‌ یکی‌ ماشین‌ را‌ به‌ گردش‌ درمی‌آورد،‌ یکی‌ کاغذ‌ چاپ‌ شده‌ را‌ از‌ دل‌ ماشین‌ می‌‌گرفت،‌ یکی‌ هم‌ کاغذ‌ باطله‌ را‌ در‌ بین‌ اوراق‌ چاپ‌ می‌‌گذاشت،‌ تا‌ کارهای‌ چاپ‌ شده‌ پشت‌ نزنند.

سیر‌ تکامل‌ ماشین‌آلات‌ این‌ چاپخانه‌ با‌ خرید‌ یک‌ دستگاه‌ افست‌ یک‌ ورقی‌ چکسلواکی‌ ادامه‌ یافت‌ که‌ بعدها‌ در‌ حدود‌ سال‌ ۱۳۴۵‌ از‌ موسسه‌ نوریانی‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ افست‌ دو‌ ورقی‌ خوابیده‌ مدل‌‌KORS  خریداری‌ کردیم،‌ سپس‌ ماشین‌های‌ چاپ‌ دو‌ و‌ سه‌ ورقی‌ تک‌ رنگ‌ رولند،‌ که‌ بعدها‌ از‌ هر‌ کدام‌ یک‌ دستگاه‌ داشتیم.‌

هم‌ اکنون‌ چاپخانه‌ اسلامیه‌ دو‌ دستگاه‌ ماشین‌ رولند‌ شده‌ را‌ داراست،‌ که‌ یکی‌ را‌ از‌ زنده‌یاد‌ مرتضی‌ نوریانی‌ و‌ دیگری‌ را‌ از‌ مرحوم‌ گابرلیان‌ خریداری‌ کردیم‌ که‌ از‌ هر‌ دو‌ بزرگوار‌ خاطره‌ خوب‌ داریم.‌ اشخاصی‌ بودند‌ بی‌‌نهایت‌ متعهد‌ به‌ پیمانی‌ که‌ می‌‌بستند.‌ تاریخ‌ تاسیس‌ چاپخانه‌ ما‌ از‌ سال‌ ۱۳۰۰‌ میلادی‌ در‌ همین‌ محل‌ دایر‌ بوده‌ است.‌ غیر‌ ازکلام‌الله‌ مجید،‌ از‌ دلنشین‌ترین‌ کتاب‌هایی‌ که‌ تاکنون‌ چاپ‌ کردیم‌ دیوان‌ مثنوی‌ ملای‌ رومی‌ و‌ کلیات‌ سعدی‌ شیرازی‌ است.

خانواده‌ ما‌ زمانی‌ چاپخانه‌‌ داشتند‌ که‌ اصلا‌ احتیاج‌ به‌ مجوز‌ نبود،‌ و‌ به‌ ترتیب‌ اجداد‌ ما:‌

الف)‌ سیدابوالقاسم‌ تاجر‌ کتابفروش‌

ب)‌ سیدمحمد‌ علی‌ فرزند‌ سیدابوالقاسم‌ کتابفروشی‌ علمیه‌ اسلامی؛‌ (واقع‌ در‌ تیمچه‌ حاجب‌الدوله)

ج)‌ سید‌ احمد‌ کتابچی؛‌ فرزند‌ اول‌ سیدمحمدعلی‌

د)‌ سیدجلال‌ کتابچی؛‌ فرزند‌ چهارم‌ سیداحمد‌ کتابچی‌

مدیر‌ چاپخانه‌ اسلامی‌ تهران‌ می‌‌باشند.>

چاپ  پیام ؛ ۶ بار تغییر مکان در۹۰ سال‌

چاپخانه‌ پیام‌ با‌ بیش‌ از‌ نود‌ سال‌ سابقه‌ ابتدا‌ توسط‌ صدیق‌الوزرا‌ مولف‌ کتاب‌ (دیوان‌ غیرت‌ اصفهانی)‌ بنیانگذاری‌ شده‌ است.‌ محل‌ اولیه‌ تاسیس‌ این‌ چاپخانه‌ در‌ خیابان‌ بوذرجمهری‌ در‌ سال‌ ۱۲۹۳‌ شمسی‌ می‌‌باشد.  به‌ خاطر‌ خرید‌ یک‌ دستگاه‌ ماشین‌ شش‌ ورقی‌ چاپ‌ حروف،‌ از‌ حاج‌ عباس‌ اقبال‌ به‌ مکانی‌ در‌ خیابان‌ شاپور‌ نقل‌ مکان‌ می‌‌کنند.

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

نام‌ اولیه‌ این‌ چاپخانه‌ صدق‌ بوده‌ که‌ برای‌ انتشار‌ روزنامه‌ پیام‌ که‌ تا‌ مقطع‌ ۱۳۵۷‌ منتشر‌ می‌‌شد‌ به‌ خیابان‌ بوذرجمهری،‌ پاساژ‌ پست‌ و‌ تلگراف‌ نقل‌ مکان‌ می‌‌کنند‌ در‌ این‌ محل‌ بوده‌ که‌ در‌ سال‌ ۱۳۱۴‌ ‌ نام‌ چاپخانه‌ از‌ صدق‌ به‌ پیام‌ تغییر‌ یافته‌ و‌ همزمان‌ روزنامه‌ پیام‌ با‌ ماشین‌ دو‌ ورقی‌ لترپرس‌ شروع‌ به‌کار‌ می‌‌کند.‌ (این‌ روایت‌ با‌ آن‌چه‌ حسین‌ میرزای‌ گلپایگانی‌ در‌ کتاب‌ <تاریخ‌ چاپ‌ و‌ چاپخانه‌ در‌ ایران>‌ نوشته‌اند،‌ قدری‌ تفاوت‌ دارد).‌ آن‌ ماشین‌ شش‌ ورقی‌ را‌ در‌ همان‌ محل‌ تبدیل‌ به‌ چدن‌ کرده‌ و‌ می‌‌فروشند.‌ در‌ این‌ مکان‌ از‌ حاج‌ عباس‌ اقبال‌ (صاحب‌ فعلی‌ چاپخانه‌ عباس‌ اقبال)‌ -‌ در‌ ابتدای‌ خیابان‌ فردوسی-‌ دو‌ دستگاه‌ ماشین‌ چاپ‌ حروف‌ و‌ گراور‌ دستی‌ (فلکه‌ای)‌ و‌ یک‌ دستگاه‌ هم‌ ماشین‌ یک‌ و‌ نیم‌ ورقی‌ فونتکس‌ پ (ماشین‌هایی‌ که‌ دارای‌ الکتروموتور‌ و‌ آپارات‌ بودند‌ به‌ آن‌ها‌ می‌‌گفتند‌ <اتوماتیک>)‌ خریداری‌ می‌‌کنند.

بعد‌ از‌ شش‌ سال‌ و‌ در‌ سال‌ ۱۳۲۰‌ چاپخانه‌ به‌ بازار‌ حلبی‌سازها‌ منتقل‌ می‌شود‌ و‌ در‌ این‌ نقل‌ و‌ انتقال‌ ماشین‌هایی‌ را‌ که‌ از‌ سرعت‌ کافی‌ برخوردار‌ نبودند‌ به‌ ریخته‌گرها‌ فروخته‌ شدند.‌ در‌ این‌ بازار‌ تا‌ سال‌ ۱۳۴۰‌ مستقر‌ بوده،‌ مدیریت‌ این‌ زمان‌ چاپخانه‌ و‌ روزنامه‌ پیام‌ با‌ پسر‌ آقای‌ صدیق‌الوزرا‌ بوده‌ که‌ به‌ سید‌ (عبدالمطلب‌ حسین‌ پیامی)‌ می‌‌رسد.

چاپخانه‌ پیام،‌ در‌ سال‌ ۱۳۴۱‌ به‌ محل‌ فعلی‌ خود،‌ خیابان‌ ناصرخسرو‌ انتهای‌ کوچه‌ حاج‌ نایب‌ نقل‌ مکان‌ کرده‌ و‌ سیدعبدالمطلب‌ حسین‌ پیامی‌ (متولد‌ ۱۳۰۲‌ شمسی)‌ که‌ در‌ سال‌ ۱۳۲۰‌ وارد‌ صنعت‌ چاپ‌ شده،‌ کار‌ خود‌ را‌ از‌ چاپخانه‌ پدری‌ شروع‌ و‌ تغییرات‌ اساسی‌ را‌ با‌ خرید‌ دستگاه‌های‌ جدید‌ در‌ کوچه‌ حاج‌ نایب‌ شروع‌ می‌‌کند.

۱)‌ ابتدا‌ یک‌ دستگاه‌ ملخی‌ تمام‌ اتوماتیک‌ هایدلبرگ‌ می‌‌خرند.‌

۲)‌ یک‌ دستگاه‌ دو‌ ورقی‌ لترپرس‌ از‌ شرکت‌ ایران‌ پاسارگاد‌ می‌‌خرند‌ که‌ بعد‌ از‌ مدت‌ کوتاهی‌ آن‌ را‌ به‌ خاطر‌ داشتن‌ مشکلات‌ فنی،‌ واگذار‌ می‌‌کنند.

۳)‌ یک‌ دستگاه‌ دو‌ ورقی‌ هایدلبرگ‌ مسطح‌ مدل‌ ۸۲‌ سانت‌ از‌ نوریانی‌ می‌‌خرند.‌

۴)‌ بعد‌ هم‌ از‌ اولین‌ چاپخانه‌هایی‌ بودند‌ که‌ یک‌ دستگاه‌ دو‌ ورقی‌ تک‌رنگ‌ افست‌ هایدلبرگ‌ ایستاده‌ از‌ نوریانی‌ می‌‌خرند.

۵)‌ بعد‌ از‌ سال‌ ۱۳۵۷‌ هم‌ یک‌ دستگاه‌ دو‌ ورقی‌ افست‌ هایدلبرگ‌ دست‌ دوم‌ از‌ آلمان‌ وارد‌ می‌‌کنند.

ماشین‌های‌ فوق‌ هم‌ اکنون‌ به‌ مدیریت‌ سیدمهدی‌ پیامی‌ متولد‌ ۱۳۳۵‌ -‌ کارشناس‌ علوم‌ سیاسی‌ -‌ در‌ چاپخانه‌ پیام‌ مشغول‌ به‌کارهستند.

سیدعبدالمطلب‌ پیامی‌ می‌‌گوید:‌ <‌ اجداد‌ و‌ پدر‌ بزرگ‌ من‌ همیشه‌ چاپخانه‌ داشتند‌ و‌ از‌ ابتدای‌ تاسیس‌ تا‌ سال‌ ۱۳۴۰‌ به‌ روش‌ حروف‌ چاپخانه‌‌ دایر‌ بوده،‌ در‌ این‌ سال‌ چاپ کردن به‌ روش‌ افست‌ را‌ شروع‌ کرده‌ایم،‌ و‌ هیچ‌گاه‌ ما‌ روش‌ چاپ‌ سنگی‌ نداشتیم‌ و‌ به‌ یاد‌ دارم‌ که‌ در‌ شعبات‌ روزنامه‌ و‌ کتابچینی‌ همیشه‌ بیش‌ از‌ ۲۵‌ الی‌ ۳۰‌ نفر‌ کارگر‌ مشغول‌ به‌کار‌ بوده‌اند.‌ سال‌های‌ متمادی‌ بود‌ که‌ حروف‌ گارسه‌‌ را‌ از‌ آلمان‌ وارد‌ می‌‌کردیم،‌ تا‌ این‌که‌ از‌ سال‌های‌ ۱۳۳۵‌ به‌ بعد‌ در‌ ایران‌ بعضی‌ از‌ اقلام‌ را‌ می‌‌ریختند‌ که‌ ما‌ آن‌ها‌ را‌ برای‌ گارسه‌های‌ چاپخانه‌ خود‌ خریداری‌ می‌‌کردیم.پرسابقه ترین چاپخانه‌های‌ ایران‌

درباره lotusB

گرافيک,گرافيک کامپيوتري,دانلود,عکس,وکتور,فتوشاپ,آموزش فتوشاپ,فونت,طراحي کارت,اسليمي,آرم دانشگاه,تصاوير بک گراند,ايلوستريتور,افترافکت,کليپ آرت,دانلود آلبوم,دانلود براش,گل,آيکن,سربرگ,لوگو,پلاگين,graphic,gfx,persian,cg,computer graphic,stock images,icon,photoshop,vector,free photo,download,free eps,photoshop brush,icons,free clipart,vector art,download,graphic design,logo رشین گرافیک نگاره عکس هنر گرافیک گرافیک سنتی تصویرسازی گرافیک سه بعدی رایانه ای گرافیک دو بعدی رایانه ای گرافیک و چاپ عکاسی نگارگری و مینیاتور نقاشی طراحی خوشنویسی و خطاطی مجسمه سازی صنایع دستی طراحی صنعتی طراحی پارچه و فرش کاریکاتور گرافیک را با طعمی متفاوت تجربه کنید,آموزش,طرح سنتی ایرانی,عکاسی,دانلود تصاویر وکتور,شاتراستوک,طرح لایه باز,ابزار فتوشاپ,کارت ویزیت,براش فتوشاپ,اسلیمی,لوگو,آیکن,فونت,آموزش فتوشاپ,طراحی گرافیک,تصاویر بک گراند,لوگو,سربرگ,فاکتور,تقویم